Oefenen met de omgevingswet

Vanaf 2021 gaat de Omgevingswet in. Deze nieuwe wet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving, wat moet gaan zorgen voor een samenhangende aanpak, ruimte voor lokaal maatwerk en betere en snellere besluitvorming. Het zo goed mogelijk betrekken van burgers en ondernemers is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Veel aspecten van die leefomgeving komen samen in de straat waar we wonen en leven. Deze is bovendien deels van de overheid én deels van bewoners. Daarom exploreren we in het project StraatNL hoe je als overheid en als bewoners samen invulling kunt geven aan de Omgevingswet aan de hand van een concrete, gezamenlijke maatschappelijke uitdaging: het voorbereiden van een straat op extreem weer. De Nederlandse straten en tuinen kunnen veel groener en koeler. Maar wat is nodig om mensen in beweging te krijgen, als klimaatadaptatie niet direct prioriteit heeft? Met name in versteende woonwijken en straten? En vooral: hoe bereid je je als bewoners en overheid sámen voor op extreem weer?

Leren van creatieven

StraatNL is één van de deelprojecten van het landelijke programma IDOLS*. IDOLS* (Increasing Demand by Offering LearningS) is ontwikkeld om maatschappelijke uitdagingen en haar probleemeigenaren op een effectieve manier te verbinden met de creatieve en culturele industrie. In dit project werken we samen met de overheid, creatieven én bewoners om tot vernieuwende oplossingen te komen. Hoe kan je elkaar versterken? Zo kunnen overheden bijvoorbeeld leren van de aanpak van een kunstenaar, zoals éérst luisteren naar de leefwereld, ideeën en behoeften van bewoners voordat er plannen worden gemaakt. De aanpak is verfrissend en heeft juist de persoonlijke en menselijke kant die de overheid vaak mist, maar die wél nodig is in goed contact met bewoners.

Met bewoners in gesprek

Binnen StraatNL zijn we aan de slag in Belfeld, gemeente Venlo, en de Veestraat in Tilburg. We stimuleren bewoners om op andere manieren na te denken over hun straat. Zo ging kunstenaar Thijs de straat in, op zoek naar plantenbakken in de versteende straat. Daarmee begon hij het gesprek met bewoners: “Zullen we de dit voor de hele straat voor elkaar krijgen?” In Belfeld verspreidden we na gesprekken met bewoners de ‘Groene Straatkrant’, met een analyse van wensen en kansen uit de straat. Bewoners worden geïnspireerd met voorbeelden van groene carports en een groene infiltratie tussen de weg en de stoep. Belangrijk vindt kunstenares Marieke: "Je kan pas naar iets verlangen als je het vóór je kan zien.”

Drie centrale aandachtspunten

Maar hoe werk je nu écht samen? Gedurende het traject werken we aan drie topics om daar antwoorden op te geven:

  • Samenwerken met bewoners
  • Samenwerken met creatieven
  • Samenwerken als één overheid

We houden interviews met betrokken gemeentes over hoe zij de samenwerking tussen alle partijen ervaren. We kijken goed naar het contact tussen kunstenaars en bewoners. Wat is ieders rol? Wat gaat goed? Waar zitten uitdagingen? Zo merken we dat het werkt om onderwerpen te vinden waar bewoners op aanhaken. Denk aan haakjes zoals het gesprek aangaan over plantenbakken. Laat ook zien dat inbreng van bewoners wordt gebruikt, zoals met de ‘Groene Straatkrant’. Zo experimenteren we samen en krijgen we inzicht in ‘het nieuwe samenspel tussen bewoners en overheid’.    

StraatNL Aflevering 1: "Eerste contact met bewoners”

Betrokken partijen

IDOLS* is een programma van de Federatie Creatieve Industrie en wordt mogelijk gemaakt door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

StraatNL is een samenwerking tussen overheden, bewoners en creatieve partijen.

Overheden

  • Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
  • Provincie Noord-Brabant
  • Gemeente Tilburg
  • Gemeente Venlo

Bewoners

  • Bewoners van de Veestraat in Tilburg
  • Bewoners van de Prins Frederikstraat, de Bolenbergweg en de Monfortstraat in Belfeld (Venlo)

Creatieve partijen

  • Stichting Zet (Social Design / Penvoerder)
  • Buro Bergh (Klimaatadaptatie)
  • Tijs Rooijakkers (Beeldend Kunstenaar Tilburg)
  • Marieke Vromans (Beeldend Kunstenaar Venlo)
  • Museum Van Bommel Van Dam
  • Velcro Media (Film)
  • Egon Notermans (Fotografie Venlo)
  • Marjolein Tap (Fotografie Tilburg)
  • Muzus Service Design (Coach)

De rol van ZET

Procesbegeleiding

Zet begeleidt het Social Design proces van StraatNL. Social design is het toepassen van design thinking om nieuwe oplossingen te creëren voor maatschappelijke vraagstukken. Met de mens als vertrekpunt. Door deze procesaanpak creëren we tijd en ruimte om te verkennen wat werkt en te leren van wat er minder goed werkt. Dit doen we, samen met alle betrokken partijen, niet vóór de bewoners, maar samen mét de bewoners.

Sociaal resultaat

Alle inzichten uit StraatNL worden verzameld en gebundeld. Zo creëren we kennis en inspiratie voor toekomstige vraagstukken rondom klimaatadaptatie en voor ‘het nieuwe samenspel’ tussen overheid en samenleving. We werken aan een publicatie vol met geleerde lessen.

Gerelateerd