Iedereen voor elkaar

Heerlen wil een inclusieve gemeente zijn. Door haar Lokale Inclusie Agenda (LIA) op te stellen in nauwe samenwerking met de Cliëntenraad Gehandicapten Heerlen geeft zij invulling aan een centraal uitgangspunt van het VN-Verdrag Handicap: Nothing about us, without us. Belangrijk vindt wethouder Adriane Keulen: “Het gaat over een omslag in ons beleid, in ons denken en ons doen. Het begint allemaal met bewustwording en de oprechte motivatie om zaken ook echt anders aan te pakken.” Het motto van de Heerlense LIA luidt niet voor niets ‘Iedereen voor elkaar!’

Foto: Anke en Joke werken samen met de gemeente aan een inclusief Heerlen

Lokale situatie en aandachtspunten

De gemeente vroeg Zet het proces te begeleiden en naar behoefte ondersteuning te bieden. We organiseerden onder andere een aantal bijeenkomsten met de werkgroep LIA om het theoretisch kader van het VN-Verdrag te vertalen naar de praktijk van Heerlen. Vooraf aan de eerste bijeenkomst hebben we een enquête uitgezet onder de medewerkers van de gemeente. Waar staan ze ten opzichte van de LIA? Wat weten ze er al van? Hoe staat het met het draagvlak en de motivatie om er mee aan de slag te gaan? Daar gingen we het gesprek over aan met de werkgroep. Wat vinden de leden belangrijk en wat niet? Waar zitten in Heerlen de belangrijkste knelpunten? Wat doe je al als individuele organisatie, wat kun je nog meer doen (in gezamenlijkheid) en hoe wil je bijdragen aan de oplossing van knelpunten en het vraagstuk? Zo sturen we op eigenaarschap en bepalen we samen de lokale aandachtspunten en te nemen vervolgstappen.

Bouwstenen voor de Lia

Op ons advies ontwikkelde de cliëntenraad een soort van customer journey om alle betrokkenen bij het vormen van de LIA meer inzicht te geven in de toegankelijkheid van de stad. De bedoeling daarvan is concreet aan te geven waar mensen met een beperking op stuiten en last van hebben, maar ook de positieve punten te benoemen. Dit droeg zeker bij aan de bewustwording rond het thema binnen de gemeente. In een slotbijeenkomst hebben we de deelnemers in een carrousel langs de benoemde thema’s geleid, om knelpunten op te halen en mogelijke oplossingen aan te dragen/ mee te bedenken. Op basis van onze analyse hebben we dit vertaald in bouwstenen voor de LIA, die gaat uitmonden in een concrete uitvoeringsagenda.

Belangrijke speerpunten van de Heerlense LIA

  • vergroot toegankelijkheid van gemeentelijke gebouwen met een publieke functie
  • waarborg gelijke rechten in wonen en werken
  • zorg voor informatie die iedereen begrijpt
  • help eraan mee om mensen met een beperking zich zo normaal mogelijk kunnen verplaatsen
  • maak de openbare ruimte steeds beter toegankelijk
  • stimuleer sport en beweging
  • investeer in een inclusieve buurt
  • zorg voor meer toegankelijke horeca, winkels en bedrijven
  • zorg dat iedereen kan deelnemen aan de vele evenementen in Heerlen

Betrokken partijen

  • Cliëntenraad Gehandicapten Heerlen  
  • Zet  
  • Gemeente Heerlen (misschien nog uitsplitsen naar gemeentelijke ambtenaren van diverse afdelingen)
  • Overige stakeholders (bibliotheek, oogvereniging, et cetera)
     

De rol van ZET

Procesbegeleiding

Zet begeleidde de samenwerking binnen de werkgroep en fungeerde als procesmatig en inhoudelijk sparringpartner gedurende het proces. Wij stuurden de interne en externe inventarisatie aan naar de belangrijkste knelpunten en adviseerden over de te nemen stappen om te komen tot een impactvolle en passende Lokale Inclusie Agenda.

Sociaal resultaat

Heerlen heeft echt een totaalplan om de rechten en positie van mensen met een beperking te versterken. In ‘Iedereen voor Elkaar!’ is beschreven hoe Heerlen de komende jaren concreet gaat werken aan een stad waarin iedereen tot zijn recht komt, maar ook hoe de gemeente zelf het goede voorbeeld wil geven. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn en zich geaccepteerd voelen. Op school, op straat, op het werk, in de zorg, in de sport, in hun eigen sociale kring of waar dan ook. Door het proces vanaf het begin samen met ervaringsdeskundigen te doorlopen is de beweging ingezet naar een Heerlen dat voor iedereen toegankelijk is. Er zijn onder andere concrete stappen gezet om vraag en aanbod van geschikte woningen en woonvormen voor mensen met een beperking in beeld te brengen. Ook zijn in Heerlen inmiddels rolstoelvriendelijke wandelroutes gerealiseerd. Bewustwording en het creëren van een breder draagvlak om actief aan een inclusiever Heerlen te werken, blijft natuurlijk onderwerp van aandacht.

Heerlen realiseert zich dat de LIA een dynamisch document is. Minstens eenmaal per jaar worden plan en prioriteiten getoetst aan de actualiteit en zonodig bijgesteld. Ook dat gebeurt samen met de Cliëntenraad Gehandicapten Heerlen en de Adviesraad MO.

foto's: gemeente Heerlen

Gerelateerd