Zo’n 40 relaties van Zet wilden weten hoe sociaal design kan zijn. Op 3 december gingen zij daarover met ons in gesprek, samen met vier ontwerpers van sterke voorbeelden die we scoutten op de Dutch Design Week 2020. Er ontstond een inspirerende dialoog over de sociale en maatschappelijke meerwaarde van design. Met belangrijke leer- en aandachtspunten voor het werken in social design trajecten. Na een plenaire ontvangst gingen we aan de hand van vier thema’s met elkaar verdiepend in gesprek.

Ontwerpen met de overheid
In deze deelsessie zetten we de waardevolle ervaringen van de Idols* projecten MONNIE en StraatNL naast elkaar. Kiezen voor social design vraagt van de overheid naast lef om te experimenteren ook vertrouwen in het creatieve en iteratieve proces. Dat heb je nodig om de vaak starre systemen in beweging te krijgen. Daarom is MONNIE niet alleen een applicatie voor jongeren om schulden te voorkomen, maar ook een movement om daaraan te werken. StraatNL leerde hoe belangrijk het is om in samenwerkingen met verschillende stakeholders ook gewoon eens in elkaars keuken te kijken.

Inclusief ontwerpen
Diverse ervaringsdeskundigen in deze deelsessie, die duidelijk maakten dat op het gebied van inclusie en toegankelijkheid nog ontzettend veel te winnen valt. Design kan daar zeker aan bijdragen. Zo laten de projecten Museum Open U in het van Abbe Museum, Tik-Tik en de Emotion Whisperer (beide van ontwerper Simon Dogger) zien. Belangrijke bevindingen: een inclusieve samenleving en écht kunnen ontwerpen begint bij juiste wet- en regelgeving. Ook toegang tot onderwijs blijkt essentieel. “De rechten voor mensen met een beperking moeten niet een gunst, maar echte rechten worden”, zo betuigt ontwerper Simon Dogger. Het ontwerpen van een beleving helpt volgens hem om de meerwaarde van een inclusieve samenleving duidelijk te maken aan hen die geen beperking ervaren.

Ontwerpen voor verbinding
Ontmoeting begint vaak door ‘iets leuks’ te doen. Bij het project Verbouwen in dialoog werden kunstenaars en dichters uitgenodigd tijdens een verbouwing in de zorg. Door hun creatieve inbreng werden de normaal overlastgevende werkzaamheden een prettige en mooie dagbesteding. Dementievriendelijk Brabant liet een taboedoorbrekend toneelstuk ontwikkelen. Met zulke creatieve interventies kan je betrokkenheid en eigenaarschap creëren. Ontwerper Ester van de Wiel benoemde heel mooi dat je “het geheugen van de plek” ook nodig hebt om iets van onderop op te bouwen. Mensen die al lang betrokken zijn of al langere tijd ergens wonen kennen de plek en buurt als geen ander.

Ontwerpen voor multi-stakeholder-trajecten
Visualisaties zijn een sterk middel om complexe processen of materie eenvoudiger en behapbaar te maken. Ook kan een visualisatie helpen om verschillende disciplines te laten aanhaken bij hetzelfde proces of doel. De projecten Medische Metrolijnen en Energie voor Iedereen zijn hier mooie voorbeelden van. Wat werkt? De doelgroep echt centraal stellen! Heb het niet óver mensen, maar neem ze mee in het proces. Beredeneer dus vanuit de patiënt of de belevingswereld. Als ontwerper krijg je de unieke kans om ‘domme’ vragen te stellen, omdat je niet de expert bent op een onderwerp. Dat is juist verhelderend!

Het was een inspirende middag, maar er gaat natuurlijk niets boven ‘the real thing’. Hopelijk kun je volgend jaar weer aanhaken bij onze fysieke DDW tours.

Onze dank aan de ontwerpers voor hun verhaal en bijdrage:

  • Donna Stam – Garage 2020 – MONNIE
  • Simon Dogger – The Emotion Whisperer
  • Ester van de Wiel – Verbouwen in Dialoog
  • Jasper Brands – Medische Metrolijen

Meer weten over Social design à la Zet? Lees meer over onze aanpak en projecten of neem contact op via info@wijzijnzet.nl.