Verslag Zet Werkconferentie Transities en Toegankelijkheid 9 oktober 2014

Twee mannen op podium geven clinic omdenken

Aandacht voor goede toegankelijkheid (fysiek, sociaal en financieel) is cruciaal om iedereen daadwerkelijk mee te kunnen laten doen. De werkconferentie van Zet op 9 oktober toonde aan dat de transities in het sociale domein volop mogelijkheden bieden om daar samen werk van te maken.

Het decor van de conferentie was het Igluu in Eindhoven. De ruim honderd bezoekers, werkzaam bij gemeenten, provincie, zorginstellingen en bedrijven, kregen een gevarieerd programma voorgeschoteld met presentaties, workshops en een clinic ‘Omdenken’.

Ginette Veensma overhandigt boekje aan Brigitte van Haaften

Ginette Veensma overhandigt het eerste exemplaar van het boek 'Toegankelijk voor iedereen' aan gedeputeerde Brigite van Haaften.

'Mental shift'

"De megaoperatie van de drie transities vraagt van iedereen een ‘mental shift', start Zet-directeur Ginette Veensma de werkconferentie. Het hele maatschappelijk middenveld oriënteert zich opnieuw en is aan het pionieren geslagen. Het is belangrijk dat daarbij aandacht is voor toegankelijkheid in al zijn verschijningsvormen: fysiek, sociaal en financieel. Veensma geeft aan dat Zet al vele jaren actief is op het thema toegankelijkheid. Binnen en buiten Noord-Brabant zijn uiteenlopende projecten uitgevoerd. Maar vooral deze provincie is uniek in haar investeringen in toegankelijkheid, onderstreept Veensma. In aanloop naar de invoering van de drie decentralisaties in het sociale domein brengt Zet opnieuw het belang van goede toegankelijkheid onder de aandacht. Met het boek ‘Toegankelijkheid voor Iedereen’ wil de organisatie inspiratie op dit thema bieden. Het bevat verhalen, ervaringen en inzichten over hoe je in de praktijk met toegankelijkheid aan de slag kunt gaan.

Publiek in de zaal

"Verspreid toegankelijkheid als een olievlek"

Brigite van Haaften, in haar rol als als ambassadeur toegankelijkheid, zegt trots te zijn op de toegankelijkheid van Noord-Brabant en de deskundigheid die Zet met anderen deelt om voor iedereen alle drempels weg te halen. Zij licht toe dat toegankelijkheid over meer gaat dan het slechten van fysieke drempels alleen. Het gaat ook over bejegening en goede informatievoorziening. Alle mensen met of zonder beperking moeten zich prettig en welkom voelen in onze samenleving. Van Haaften vindt het belangrijk dat iedereen in het maatschappelijk middenveld meehelpt aan het weghalen van alle bestaande drempels, zodat de kans toeneemt dat er een samenleving komt waarin iedereen meedoet. Daarvoor moeten we het thema toegankelijkheid integraal inbedden in alle beleidsvelden over de hele provincie. De provincie Noord-Brabant wil dan ook partijen met elkaar in verbinding brengen zodat zij samen het beleid daarvoor kunnen uitvoeren.

Betrek de burger

Ook voegt Van Haaften toe dat het belangrijk is om de burger te betrekken bij het formuleren van oplossingen. Burgers weten vaak zelf welke oplossingen nodig zijn en moeten gestimuleerd worden om de regie op te pakken over hun eigen leven. De betaalbaarheid van voorzieningen is van invloed op hoe burgers meedoen en gemeenten moeten in hun beleid ervoor waken dat minder middelen niet leiden tot uitsluiting. Toegankelijkheid moet in het hele systeem verweven zijn en de bewustwording daarover bij overheid, bedrijven en burgers is nooit klaar. Van Haaften ziet dat de drempels voor een gastvrij Noord-Brabant nog lang niet allemaal weg zijn en daagt iedereen uit om toegankelijkheid als een olievlek te verspreiden.

Marijke Vos spreekt

Marijke Vos was keynote speaker op de conferentie

Hobbels bij de transities

Marijke Vos, voorzitter van de MO-groep en Lid van de Eerste Kamer ziet dat er veel onrust en onzekerheid in de samenleving heerst rondom de invoering van de drie transities. Gemeenten zijn enthousiast begonnen aan de operatie. Zij hebben burgers vanaf het begin betrokken in het proces, gevraagd wat ze willen voor hun stad of dorp en hoe zij daartoe willen samenwerken. De invoering ligt op de goede koers, maar toch ervaren gemeenten en burgers dat in de praktijk vaak anders. De bezuinigingen komen dwars door de invoeringen heen en dat maakt het proces lastig. Marijke Vos benoemt een aantal van de hobbels die op de weg liggen. Bijvoorbeeld: Hoe organiseer je de indicatiestelling zo dat het geld komt bij de mensen die deze het hardst nodig hebben? Of: hoe kun je organisaties die met elkaar concurreren in een aanbesteding tegelijkertijd stimuleren tot samenwerking en vernieuwing? Zulke hobbels smoren het enthousiasme van veel gemeenten bij de kiem. Er zijn gemeenten die zich vooral gaan focussen op kostenbeheersing in aanbestedingstrajecten en daar dreigt de vernieuwingsslag buiten het zicht te raken. Ook leiden de vernieuwingen door de transities steeds vaker tot verwarring bij het publiek. Zo is het wijkteam vaak onderwerp van gesprek in het nieuws op tv en in kranten. Burgers weten niet altijd goed waarvoor wijkteams dienen en vrezen bijvoorbeeld dat amateurs straks de indicatie voor zorg gaan bepalen.

Tweet Francis Meulendijks

'Ontvankelijkheid'

Vos vindt dat er alles bij elkaar opgeteld een goede beweging op gang is gekomen, maar wijst tegelijkertijd op het risico dat we door de hobbels weer neigen terug te vallen op regels. Zij laat in haar presentatie een aantal inspirerende voorbeelden uit het veld zien waar men hobbels overwint en laat zien wat de bedoeling is van de transities. Zij benadrukt dat voor het slagen van de transities het belangrijk is dat voorzieningen goed toegankelijk zijn en dat burgers altijd ergens met hun vraag terecht kunnen. Het is nooit de bedoeling dat iemand geen hulp krijgt omdat er geen budget is of omdat regels dat niet toelaten. Vos concludeert dat ‘ontvankelijkheid’ daarvoor belangrijk is; we moeten elkaar leren kennen, elkaar sterker maken en waar dat niet gaat ondersteuning bieden.

Omdenken in het sociale domein

Na de verrassende ‘omdenk’ clinic van de bedenkers van Ja-maar, gaat iedereen aan de slag in de workshops.

Tweet Paul Imthorn

Tweet Wouter Schelvis

Verslag en presentaties van de workshops

Klik hier voor een verslag en presentaties van de zes workshops die 9 oktober werden gehouden.