"Samen creatieve vervoersoplossingen bedenken in eigen wijkj of dorp. Daar zit de winst"

Arthur Baudet is voormalig voorzitter van Regiotaxi Noordoost-Brabant. Vanuit zijn achtergrond als vervoerskundige was het logisch dat hij als wethouder in Cuijk (2010-2014) verantwoordelijk was voor de portefeuille ‘Openbaar vervoer’ en ‘Leerlingenvervoer’. In die hoedanigheid stond hij aan de basis van een aantal innovatieve pilotprojecten rond ‘burgerinitiatieven en mobiliteit’.

Eigen verantwoordelijkheid

Baudet trapt af met een verfrissende kijk op het thema: ”In de verkeerskundige praktijk zie je dat alle overheidsregels en verkeersborden niet hebben geleid tot beter verkeersgedrag van burgers. De laatste jaren is het dan ook de trend om verkeersborden juist weg te halen en de burger zelf verantwoordelijk te maken voor zijn rijgedrag. Wat schetst ieders verbazing… weggebruikers blijken prima in staat zelf verantwoorde keuzes te maken. Hetzelfde geldt voor het sociaal domein. De burger moet af van de focus op regels en rechten en zelf weer leren om zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen, ook als het gaat om mobiliteit.”

Het lef om los te laten

Het Land van Cuijk is een landelijk gebied met een terugtrekkende beweging van het openbaar vervoer. Er is een centrale buslijn met daarbuiten nog een paar kleine lijntjes die erg beperkt zijn. Het gebied omvat ook een aantal kleine kernen die soms een buurtbus hebben en soms ook helemaal niks. Volgens Baudet de ideale proeftuin om burgerinitiatieven op gebied van vervoer en mobiliteit te testen. “De projecten en vervoersoplossingen die we faciliteren moeten ook echt vanuit de mensen komen. Burgers moeten leren eigenaar van hun eigen mobiliteitsoplossing te zijn. We stappen af van het concept dat de overheid een oplossing bedenkt en deze top-down oplegt. Sociaal innoveren vraagt van bestuurders ook het lef om los te laten en te vertrouwen op de goede afloop. Burgers wel kaders bieden waarbinnen ze aan de slag kunnen, maar vooral niet pushen om tot bepaalde resultaten te komen. Het uiteindelijk spoor bepalen ze zelf.”

Mentaliteitsverandering

Het gaat in deze projecten met name om mensen die geen gebruik kunnen maken van het regulier openbaar vervoer. De vraag is hoe zij zich van A naar B naar C kunnen verplaatsen zonder gebruik te maken van een dure taxivoorziening of gedwongen aanschaf van een auto. Het draait om toegang tot mobiliteit. “Het toegankelijk maken van openbaar vervoer met meer aanpassingen en middelen blijkt niet het grootste probleem. Samen creatieve vervoersoplossingen bedenken. Laagdrempelig en in je eigen netwerk, wijk of dorp. Daar valt de echte winst te behalen.” Daarvoor moet je wel ieders mobiliteitsbehoefte inzichtelijk maken en mensen in de wijk opnieuw leren communiceren met elkaar. Dat vraagt om een andere manier van denken, zo is de belangrijkste les. Die mentaliteitsverandering is de grote uitdaging. Zodat mensen structureel kiezen voor een vervoersoplossing binnen hun eigen netwerk en bij voorkeur zelfs met het openbaar vervoer.

Vangnet

Baudet: “Overigens wordt toegankelijkheid vaak pas echt een probleem als de financiën niet meer toereikend zijn. Ouderen met voldoende geld pakken gewoon de taxi of geven mensen in hun omgeving een vergoeding voor hun hulp. Maar er is ook altijd een groep mensen die onvoldoende draagkracht heeft of waarvan de aard van hun mobiliteitsbeperking zo ernstig is dat ze geen gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Voor die groep moet de overheid natuurlijk altijd een vangnet bieden.”