"Neem mensen met een beperking in dienst om wat ze toevoegen"

John van Hal, voorzitter van de Stichting Inclusie Nederland, heeft een indrukwekkende carrière opgebouwd in het sociale domein. Ooit begonnen als adviseur bij het POG (voorloper van Zet) en betrokken bij de invoering van de Wvg, volgde later functies bij de Gehandicaptenraad, vervoersadviesbureau AGV-Movaris en het wethouderschap (Wmo en welzijn) in Rucphen. Momenteel is hij partner en interim manager/consultant bij adviesbureau De Have. Tevens is hij hoofdredacteur van de handboeken ‘leerlingenvervoer en Wmo’ (van SDU-uitgeverij) en hoofddocent bij SBO over de onderwerpen Wmo, Participatiewet en het Sociaal Domein. Ook bereidt hij een promotieonderzoek voor over innovatie in het sociale domein. We vroegen deze rollende duizendpoot wat bedrijven moeten doen om beter toegankelijk te worden.

Eenzijdige beeldvorming

”Veel bedrijven vinden toegankelijkheid een lastig begrip en denken dat ze alles moeten aanpassen.  Maar soms is alleen het plaatsen van een lift al voldoende. Ook handig als bijvoorbeeld de directeur een been breekt, zoals veel aanpassingen voor anderen vaak even nuttig zijn. Het is vooral een kwestie van beeldvorming. Veel werkgevers denken dat het alleen gaat om mensen met zware beperkingen waar veel voor geregeld moet worden.” Dat brengt hem meteen op een ander vooroordeel: “Veel werkgevers verwachten dat mensen met een beperking laagopgeleid zijn. Het beeld van de sociale werkplaats. Maar er is ook een grote groep hoogopgeleiden. En daar bestaat weinig aandacht voor, omdat zij in theoriegoed in staat zijn om voldoende te verdienen om zichzelf te onderhouden. Ook zij hebben soms een duwtje in de rug nodig. Te vaak worden alleen nog de beperkingen gezien in plaats van de mogelijkheden.”

Verdringing

“In Nederland wil men niet teveel belasting betalen, maar vindt men het normaal om in een omgeving te werken waar geen mensen met beperkingen zijn. Om dat te doorbreken zijn goede voorbeelden nodig. En daar zit dus bij de huidige aanpak een probleem. Je ziet dat vooral de meest zwakke groepen worden ondersteund en geplaatst. Hoe lovenswaardig dan ook, dat geeft meer het gevoel van iets goeds proberen te doen dan wat anders. Dat is ook de reden waarom een quotum niet gaat werken. Er kunnen nóg zoveel banen worden gecreëerd, het zal deels toch ten koste gaan van het huidige personeel. Ook dat zal niet helpen bij de acceptatie op de werkvloer.”

Toegevoegde waarde

De boodschap van Van Hal: neem mensen met een beperking in dienst om wat ze bijdragen. Zorg voor voorbeelden die laten zien wat hun inzet oplevert voor de organisatie. “Rendement krijg je door de meest weerbare mensen in te zetten. Juist ook in voorbeeldfuncties. Als je het vergelijkt met de participatie van vrouwen, zie je hoe belangrijk het is dat deze in leidinggevende of hoge managementfuncties terecht komen. Daar voegen ze diversiteit en specifieke competenties toe. Zoals mensen met een beperking onder andere door-zettingskracht en levenservaring kunnen toevoegen aan een organisatie. Er is wat dat betreft nog een lange weg te gaan. Toen ik bij de CG-Raad werkte, kwam er een managementfunctie vrij. Maar de directeur vond het niets voor mij omdat ik een beperking had. En dat is dan nota bene de belangenorganisatie!”

Voorbeeldfunctie

Waarom Van Hal zelf heeft gekozen voor het sociale domein? ”Ik geloof in een voorbeeldfunctie en wil laten zien hoe het ook kan zonder uitkering of hulp. Maar dat heeft niets te maken met het vakgebied. Het spreekt me gewoon aan om met zorg en welzijn bezig te zijn. Ik heb bedrijfskunde gestudeerd op de RUG en juist in deze sector kan het geen kwaad als er creatiever en meer bedrijfsmatig wordt gedacht.”