"Ik ga altijd op zoek naar wat wél kan"

Ze is 26 jaar, studeert filosofie aan de Universiteit van Tilburg en woont in een van de appartementen in de buurt van het universiteitsterrein. Ze heeft een baan en doet ook nog eens vrijwilligerswerk. Zo op het eerste oog niks uitzonderlijks voor een doorsnee student. Behalve dan dat haar baan, of liever gezegd haar dagtaak, bestaat uit het regelen van haar eigen zorg. Amber Bindels is een van de grondleggers van Wij staan op!, een manifest voor vrijheid, gelijkheid en menselijkheid. Een inspirerende jonge vrouw die haar handicap niet als een beperking beschouwt.

Haast maken met VN-verdrag

“Dat ik in een rolstoel zit kan niet verholpen worden, maar dat geldt wel voor de problemen waar ik in de samenleving tegenaan loop. Dat is precies de reden dat wij, tien jongvolwassenen met een beperking, het manifest Wij staan op! hebben opgesteld (zie kader). Daarin roepen we de regering op meer haast te maken met de ratificatie van het VN-verdrag voor mensen met een beperking in 2015.

In ons manifest hebben we het VN-verdrag in concrete eisen omgezet. We vragen alle Nederlanders ook op te staan voor onze rechten en hun steun te betuigen via onze website, http://www.wijstaanop.nl/.”

Praat mét ons

Onlangs is rond het manifest een publiekscampagne gestart voor het verbeteren van de positie van mensen met een beperking. “We willen ook een mentaliteitsverandering in Nederland bewerkstelligen. Er moet meer mét dan over ons worden gepraat. We willen niet worden gezien als een aparte groep voor wie allerlei aparte wetten en regelingen gelden. De samenleving moet meer inclusief gaan denken én doen.” Het motto van Wij staan op! is niet voor niets ‘Iedereen is gelijk in het anders zijn’. De symboliek van de naam onderstreept de urgentie. De meeste schrijvers van het manifest hebben de grootste moeite om op te staan en/of te lopen. Toch doen ze het, symbolisch, omdat ze vinden dat het hoog tijd wordt om actie te ondernemen. “We willen gewoon eenzelfde leven leiden als ieder ander, zonder daar een dagtaak aan te moeten hebben.”

Vervoersperikelen

We vragen wat zij zoal tegenkomt als ze er eropuit gaat in haar vrije tijd. Voorbeelden te over, lacht ze: “Genoeg om je hele trendboek mee te vullen.” De initiatiefnemers kennen elkaar van Werkenrode in Groesbeek, een van de weinige scholen in Nederland waar ze destijds terecht konden. Ze zijn daar goed bevriend geraakt en komen nog steeds regelmatig op elkaars feestjes. Die leiden bijna altijd tot logeerpartijtjes, vooral ‘dankzij’ NS. “Van de 400 treinstations in Nederland zijn er pas 100 toegankelijk. En de assistentie die ik nodig heb om de trein in en uit te komen, is maar beschikbaar tot 23.00 uur. Dus moet ik al om 21.00 uur het feest verlaten óf blijven slapen.
Dan moet ik wel eerst de zorg regelen die ik nodig heb. In 2030 moeten alle treinen en treinstations toegankelijk zijn…. Tegen die tijd heb ik waarschijnlijk minder behoefte om door te gaan tot in de late uurtjes.”

Vertier met hindernissen

Amber vindt het geweldig om een concert te bezoeken met vrienden. Dat gaat op zich goed, al moet de groep wel altijd opgesplitst worden. Eén persoon mag als begeleider mee op het rolstoelpodium en de rest moet in de zaal plaatsnemen. “Het is wel jammer dat we dit dan niet allemaal samen kunnen beleven, maar een concert bezoeken zonder rolstoelpodium is ook geen optie, want dan zie ik niks.”

Een andere favoriete vrijetijdsbesteding is naar de film gaan. Dat verloopt niet altijd even soepel, zoals onlangs nog in Tilburg. “De bioscoop was nog niet zo lang geleden verbouwd. Ik moest in mijn eentje met de lift naar boven, omdat er niemand meer in de lift bij paste toen mijn rolstoel erin stond. Ik mocht met mijn rolstoel plaatsnemen op de VIP-plaatsen omdat daar meer (been)ruimte zou zijn. Zonder bij te betalen, een mooi gebaar. Maar daarvoor moest ik met mijn rolstoel wel eerst twee trapjes op. Zonder hulp van mijn vrienden en de medewerkers van de bioscoop had ik de film niet kunnen zien.”

Gedeelde verantwoordelijkheid

Of ze daar nooit moedeloos van wordt? “Welnee, ik noem deze voorbeelden ook zeker niet om te klagen. Ik heb een leuk leven en daar geniet ik van. Ik ga altijd op zoek naar wat wél kan. Maar dat is niet iedereen gegeven. Er zijn genoeg mensen die zich laten weerhouden om eropuit te trekken, door wat ze eerder hebben meegemaakt.

Juist voor deze mensen zet ik me in, via Wij staan op! Want iedereen moet mee kunnen doen en daar moeten we met elkaar de randvoorwaarden voor creëren. Mensen mét en zonder beperking, de hele samenleving heeft hier een verantwoordelijkheid in.”

Laat ervaringsdeskundigen meedenken

“Het wordt tijd dat ze hier in Den Haag van doordrongen raken en eindelijk het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking gaan ratificeren. En als ze willen weten wat ze moeten doen of hoe ze het moeten doen, dan hoeven ze de vraag maar te stellen. We denken graag mee. En met ‘we’ bedoel ik niet per se de jongeren van Wij staan op!, maar de hele doelgroep van ervaringsdeskundigen. Want uiteindelijk draait het er om dat we met elkaar het gesprek aangaan om samen een inclusieve samenleving te creëren.”

Wij staan op! manifest voor vrijheid, gelijkheid en menselijkheid

Vrijheid
Wij willen dezelfde vrijheden hebben als anderen. Wij willen zelf de scholen, de verzorgers en hulpmiddelen kunnen kiezen die bij ons passen. Dat betekent dat anderen niet voor ons bepalen of beslissen. Zo kunnen wij gelijkwaardig meedoen in de samenleving. Voor ons betekent vrijheid: de keuze om te gaan en staan waar en hoe we dat willen, ongeacht onze beperking.

Gelijkheid
Wij willen dezelfde kansen krijgen als ieder ander. Wij willen onderwijs en opleidingen kunnen genieten op ons eigen niveau en mogelijkheden. Daarnaast willen wij gelijke kansen hebben op werk dat bij ons en onze opleiding past.

Menselijkheid
Wij zijn mensen zoals ieder ander, ons mens-zijn moet het uitgangspunt zijn. Ieder mens heeft beperkingen, wij hebben dezelfde rechten als mensen zonder handicap.

De hoofdpunten van het manifest:
Vertrouwen als basis van al het handelen.
Bureaucratie voorkomen door administratieve processen efficiënt uit te voeren.
Maatschappelijke inclusie begint bij regulier onderwijs.
Gelijkheid creëren door beeldvorming die uitgaat van het individu.
Geen onjuiste bejegening meer door verkeerde opvattingen.
Toegankelijkheid van gebouwen als norm.
Toegankelijk openbaar vervoer, zonder hindernissen.
Ten gevolge van een handicap niet méér hoeven betalen voor gezondheid.
Je zorgvraag mag geen belemmering zijn om te verhuizen.
Hulpmiddelen aanmeten op basis van de individuele behoeften van de gebruiker.
Lees- en hoorbaarheid altijd en overal voor iedereen beschikbaar.
Altijd een allesomvattende medische verklaring beschikbaar hebben.


De stellingen zijn gebaseerd op eigen ervaringen. Deze worden toegelicht op www.wijstaanop.nl. Op deze website kunt u het initiatief ook ondersteunen.