Samen op vakantie, samen cultuur beleven, samen sporten of gewoon samen de stad in om te shoppen of een terrasje te pakken (oftewel participeren in de maatschappij). Activiteiten in de vrije tijd ondernemen we vaak samen met anderen. Dat domein voor iedereen toegankelijk maken, dient ook een groot maatschappelijk belang.

Zonder ontmoetingen vindt geen integratie plaats. Samen sporten en recreëren brengt mensen tot elkaar. Beperkingen verdwijnen naar de achtergrond. Dit draagt bij aan het zelfvertrouwen, de zelfredzaamheid en het welbevinden van mensen met een beperking. Maar tegelijk ook aan de sociale cohesie en de leefbaarheid, mensen kunnen immers participeren in de samenleving. Denk vooral ook aan het preventief rendement van meetellen, mee kunnen doen en prettiger samenleven. Meer levensgeluk betekent over het algemeen minder aanspraak op zorg en dus minder kosten voor de samenleving.

De drieslag van Zet

Toegankelijkheid vormt een randvoorwaarde om mee te kunnen doen. En dat gaat verder dan fysieke toegankelijkheid. In onze visie op toegankelijkheid spelen ook de juiste bejegening en informatievoorziening een cruciale rol.

Bij fysieke toegankelijkheid draait het natuurlijk om drempels, deurbreedtes, glasmarkering en een goede toiletvoorziening, maar bijvoorbeeld ook om aanwezigheid van een ringleiding en de hoogte van de balie.

In de checks die Zet uitvoert, staat het perspectief van de bezoeker centraal. Daarbij gaan wij uit van vier basisvragen: kan ik het gebouw bereiken, kan ik binnen komen, kan ik er gebruik van maken en kan ik in het geval van een calamiteit veilig weer naar buiten? Vaak is met een kleine investering al een groot rendement te behalen. Zeker wanneer de opdrachtgever de eisen van fysieke toegankelijkheid vanaf het begin meeneemt in zijn (ver)bouwplannen.

Een gebouw kan nog zo toegankelijk zijn, als het personeel niet goed weet om te gaan met mensen met een beperking, dan voelen deze zich alsnog niet welkom, ze kunnen alsnog niet participeren in de maatschappij. In Nederland pretenderen we een gastvrij en open land te zijn. Helaas blijkt de sociale toegankelijkheid in de praktijk –zacht gezegd- een beetje tegen te vallen.

Ook het Europees onderzoek naar toegankelijk toerisme laat zien dat de bejegening van mensen met een beperking nog te wensen overlaat. In onze ogen is dat vooral een kwestie van handelingsverlegenheid. Mensen weten vaak gewoon niet hoe zij iemand met een beperking goed tegemoet kunnen treden. De training die Zet daarvoor heeft ontwikkeld, heet niet voor niets Welkome Gasten. In deze trainingen werken wij samen met mensen met een beperking die hun ervaringen delen met de ondernemers en hun medewerkers. Zij maken aan de hand van praktijkvoorbeelden duidelijk wat voor hen belangrijk is. Ook reiken we tips en tricks aan hoe een toegankelijke host te worden. Wanneer de bejegening op orde is, blijken gasten met een beperking veel minder problemen te hebben met het ontbreken van fysieke voorzieningen. Een belangrijke eye-opener voor ondernemers.

Goede informatie over toegankelijkheid maakt de drie-eenheid compleet.

Het gebeurt nog regelmatig dat ondernemers volmondig “ja” antwoorden op de vraag “bent u rolstoeltoegankelijk?”, terwijl je hun aangepast toilet alleen kunt bereiken via een trapje. Het omgekeerde is minstens even vaak aan de hand. Ondernemers die prachtige voorzieningen hebben getroffen voor mensen met een beperking, maar deze vergeten te communiceren op hun website, waardoor de gebruikers hun aanbod niet weten te vinden. Om daar verbetering in te brengen, lanceert Zet gewoonweg.nl, de opvolger van toegankelijkbrabant.nl. Dit is een inspirerende site met betrouwbare informatie voor mensen met een beperking die er gewoonweg op uit willen, om te beginnen in Brabant.

Inspiratie over de grens

In dit hoofdstuk belichten we de maatschappelijke winst van een toegankelijke samenleving en wat moet gebeuren om deze te verzilveren. Daarvoor kijken we nadrukkelijk ook over de grens voor inspiratie. Hoewel in ons land stilaan meer aandacht komt voor toegankelijke vrijetijdsbesteding is dit een fractie van de inzet rond dit thema in ons omringende landen. Wellicht is het nog steeds niet ratificeren van het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking hier mede debet aan.

In andere landen, bijvoorbeeld België, is dit verdrag al vanaf 2007 leidend voor het beleid. Met name in Vlaanderen worden geen accommodaties meer gebouwd die niet voor iedereen toegankelijk zijn. De inkomende stroom van toeristen krijgt bij onze zuiderburen betrouwbare informatie. Dit alles onder supervisie van een Ministerie van Gelijke Kansen. Ook aan de andere kant van de Noordzee is het geïntegreerd toerisme al decennia lang een vanzelfsprekendheid. Geen pretpark in Engeland of informatie is aanwezig over de vele aanpassingen die zijn aangebracht om het iedereen naar de zin te maken. Scandinavië scoort drie jaar op rij met de best toegankelijke stad van Europa. Toeristen, maar ook eigen bewoners, kunnen zonder problemen uit de voeten in Stockholm of Helsinki. Inspirerende voorbeelden, waar wij ons voordeel mee kunnen doen!

Download Trendboek