Zo’n veertig deelnemers kwamen op 29 mei naar de sfeervolle Antonius Abtkerk in Terheijden om inspiratie op te doen rond de vraag: “Hoe krijgen we inclusief denken in ieders DNA?” Tevreden deelnemers waardeerden na afloop de goede sfeer, de zinvolle workshops, het gemêleerde publiek en de goede tips. Brabantse koplopers Breda en Drimmelen waren in de hoofdrol om hun ervaringen te delen in een paneldiscussie. In de zaal waren veel gemeenten uit Brabant aanwezig maar ook gemeenten uit de rest van het land, diverse ervaringsdeskundigen, VNG, belangenorganisaties en de provincie. Na de paneldiscussie volgden twee workshops met inspiratie, uitwisseling en verdieping. Uitgangspunt was een brede insteek: ‘toegankelijkheid = meedoen’. De deelnemers brachten waardevolle puzzelstukken in: aandacht voor kinderen met een beperking, informatietoegankelijkheid, sociale toegankelijkheid, de factor humor.

Succes door het samen te doen

Stef van de Weerd is voorzitter van Breda Gelijk, een organisatie die zich inzet voor mensen met een beperking en hun mantelzorgers en een inclusief Breda. Hij vertegenwoordigt Brabantse koploper Breda in de paneldiscussie. “We zijn heel trots op de Access City Award 2018, die de Europese Commissie jaarlijks uitreikt om de toegankelijkheid voor mensen met een beperking en ouderen te bevorderen. Breda heeft de Access City Award gewonnen omdat de stad voortdurend verbeteringen doorvoert om het leven gemakkelijker te maken voor mensen met een beperking. Het samen doen met ondernemers, gemeente en ervaringsdeskundigen is onze belangrijkste succesfactor. De gemeente snapt hoe belangrijk ervaringsdeskundigen zijn. Breda Gelijk krijgt de middelen om hen goed te faciliteren, net zoals een ambtenaar ondersteuning krijgt om zijn werk goed te kunnen doen. Zo kunnen ze hun rol goed blijven spelen, juist omdat het leven voor hen vaak net wat ingewikkelder en vermoeiender is.”

Jullie zijn niet beperkt….

Ook Sinéad Power, ervaringsdeskundige en oprichter van belangenorganisatie Rollwithus, zit namens Breda in het panel: “Een toegankelijker Breda geeft ons de ervaring van onschatbare waarde om één van de velen te zijn. Een beleidsmedewerker van Breda zei jaren geleden tegen mij: ‘Jullie zijn niet beperkt, maar onze maatschappij is beperkt’. Daar moet ik nog vaak aan denken.“

Ondernemers: geen verplichting opleggen, maar bewustwording en een fonds

Het betrekken van ondernemers, hoe doe je dat? Dat wil de zaal graag weten tijdens de paneldiscussie. Ondernemers zijn heel belangrijk als eigenaar van gebouwen, winkels en cafés. Het opleggen van verplichtingen rond toegankelijkheid werkt niet, zo is de ervaring van Zet, onder andere in Drimmelen en Breda. Breda heeft een fonds voor ondernemers voor het verbeteren van de toegankelijkheid en er is veel animo bij ondernemers voor de input van ervaringsdeskundigen. Ook al is die input wel eens ongemakkelijk, dat zet iedereen aan het denken.

Big bang in Drimmelen

Drimmelen heeft in 2017 een subsidiepot opengesteld voor het verbeteren van toegankelijkheid. Verwondering in de zaal over zo’n groot bedrag; hoe is dat zo gekomen? Panellid Stef de Vreede van Stichting WWZ, belangenbehartiger voor mensen met een beperking in Drimmelen, licht dit toe. “WWZ bracht in 2017 een rapport uit over de toegankelijkheid van verenigingen in Drimmelen. Wij toonden aan dat er geld en deskundigheid ontbrak om mensen met een beperking mee te laten doen in het verenigingsleven. Toen kwam de ‘big bang’: nog dezelfde avond belde de wethouder dat de gemeente vijf ton had vrijgemaakt voor een subsidieregeling voor verenigingen.” Zo’n vijftig verenigingen deden al een aanvraag. Samen met ZET en Stichting WWZ zorgde de gemeente ervoor dat er de benodigde kennis en aanpassingen kwamen met zo groot mogelijke toegankelijkheidswinst. Denk aan bijvoorbeeld sportrolstoelen en sanitair, maar ook deskundigheidsbevordering van trainers.

Ervaringsdeskundigen vooraf betrekken

Panellid Lieke Schuitmaker, wethouder voor onder andere de WMO en de participatiewet in Drimmelen: “We werken nu aan een agenda voor vervolgstappen, samen met alle afdelingen van de gemeente. We willen ervaringsdeskundigen veel vaker op tijd betrekken, bijvoorbeeld ook bij bestrating. Bewustwording van de ambtenaren is heel belangrijk. Bij de verkiezingen in maart heb ik in een rolstoel een rondje gemaakt langs de stembureaus. Waar rol je dan tegenaan?” Stef de Vreede, Stichting WWZ: ”Het vereist echt een ander manier van denken. Nu moeten we daar nog vaak achteraan jagen.“ Stefs dochter Merle is ook panellid. Zij kan bijna niet wachten tot de gemeente Drimmelen in haar dorp Wagenberg het wegdek aanpakt. Er zijn bijna geen trottoirs, het wegdek is scheef en rommelig. Merle zit in een rolstoel en ze vertelt dat ze zonder haar vader of moeder de deur niet uit kan. Maar eerst is het wegdek in Terheijden, ook een kern van Drimmelen, aan de beurt. WWZ en Zet denken hier vanaf het begin mee, zodat mensen in een rolstoel zich hier straks zelfstandig kunnen verplaatsen.

Publicatie ‘Lokale inclusie van agenda naar impact’

De geleerde lessen van Drimmelen en Breda en veel andere actoren rond toegankelijkheid en inclusie, zijn opgetekend in de nieuwe publicatie van Zet ‘Lokale inclusie van agenda naar impact’. André Megens, directeur van Zet, reikte in Terheijden de eerste exemplaren uit aan beide Brabantse koplopers en aan Henri Swinkels, gedeputeerde en ambassadeur Toegankelijkheid. De gedeputeerde: “Toegankelijkheid is geen uitzondering, het zou de regel moeten zijn. Ik probeer dit in de provincie in het bewustzijn te brengen. Dit boekje gaat daar zeker bij helpen!

Vraag hier de publicatie aan.

Reacties deelnemers 

Kerstin Leidorf en Marlijn Wagemakers met geleidehond Owen

Kerstin Leidorf, VNG
“Ik heb veel nieuwe gemeenten gezien die ik nog niet kende, goed teken dat het steeds meer groeit. We zijn het er wel over eens waar we heen willen. Maar het is prettig om daarover te sparren en te horen hoe anderen het aanpakken. Ik heb weer  leuke contacten opgedaan waar ik zeker weer op terug kom. Mensen die je nog eens kan bellen om te sparren.”

Marlijn Wagemakers, gemeente Rotterdam
“Zet kiest een mooie brede insteek met Toegankelijkheid = Meedoen. Wel goed om dan ook te benoemen waar het over gaat. Voor je het weet praat je over toiletten, terwijl het ook gaat over bijvoorbeeld mensen met een psychische kwetsbaarheid of een chronische ziekte.”

Tessa Kuijsters

Tessa Kuijsters, gemeente Drimmelen
“Toegankelijkheid = Meedoen, die neem ik mee naar huis. Goede sfeer, zinvolle workshops en een gemêleerd publiek: sociaal domein, fysiek domein, ervaringsdeskundigen, provincie, VNG. Dat maakt de discussie interessant. En een prachtige locatie!”

Stef de Vreede

Stef de Vreede van belangenorganisatie WWZ voor mensen met een beperking
“Toegankelijkheid gaat altijd om de vraag achter de vraag. Waar is iemand mee geholpen om mee te kunnen doen? Met Tessa en Zet hebben we in Drimmelen zo’n 50 locaties geschouwd voor een subsidieaanvraag; samen komen we er altijd uit.“ 

Ilse van der Put

Ilse van der Put, Speeltuinbende
“We moeten kinderen met een beperking niet vergeten! Het betrekken van belanghebbenden bij het verbeteren van toegankelijkheid is heel goed, maar….hebben zij als kind gespeeld? Weten zij wat kinderen met een beperking nodig hebben?”