Ook het leven met dementie verandert ingrijpend in coronatijd, wat eens te meer het belang en de noodzaak van een dementievriendelijke samenleving onderstreept. Illustratief zijn de ervaringen van Alzheimer Café Oisterwijk-Moergestel, dat na een periode van strenge maatregelen in september haar deuren weer opende, als eerste Alzheimer Café in de regio. Uiteraard in aangepaste vorm. Eindelijk konden mantelzorgers hun hart luchten! Er kwamen zorgelijke signalen voorbij, maar ook positieve ontwikkelingen en belangrijke lessen voor de toekomst. Vraag en aanbod blijken elkaar in coronatijd op een nieuwe manier te moeten vinden.

Verschillende perspectieven

Verschillende deelnemers illustreerden hoe zij de coronatijd beleven. Zij gaven aan wat nodig is, wat helpt, wat we als samenleving kunnen doen en wat we moeten voorkomen. Zorgaanbieders zagen dat het in de periode van de eerste strenge coronamaatregelen heel rustig werd. Er kwamen minder (nieuwe) zorgvragen, er werden geen bijeenkomsten meer georganiseerd, er konden geen bezoeken meer worden gepland en contacten vonden plots digitaal of telefonisch plaats. Een heel andere manier van werken.

Gemis van ontmoeting en activiteiten

Voor de mensen met dementie en hun mantelzorgers bleek vooral het gebrek aan ontmoeting en activiteiten een groot gemis. Zo viel de daginvulling grotendeels weg, wat niet alleen in het dagelijks leven maar ook voor de toekomst gevolgen had. Schrijnend is het verhaal van één van de aanwezige mantelzorgers, wiens echtgenote niet meer voor de dagbesteding terecht kon. Dit resulteerde in een flinke achteruitgang in het ziektebeeld, en dus ook een verzwaring van taken en zorg voor de mantelzorger. Ook het welzijn van de mantelzorger komt hiermee dus in de knel!

Ruimte voor positiviteit en creativiteit

Gelukkig waren er ook positieve geluiden. Zo schetst één van de aanwezigen dat deze periode ook rust heeft gebracht. Er viel veel weg maar er kwamen ook dingen voor terug. Zo was het overal rustig en kon veel tijd worden doorgebracht in de natuur. Met als bijkomend voordeel de beweging, die bewezen positieve effecten heeft voor mensen met dementie. Naarmate de tijd vorderde werd steeds meer gekeken naar wat nog wél mogelijk is, en hoe verschillende partijen toch van betekenis kunnen zijn voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Om toch contact te kunnen houden is in korte tijd de overstap gemaakt naar beeldbellen, online activiteiten en digitale contacten en zijn ook afspraken met bijvoorbeeld een tussenscherm mogelijk gemaakt. Ook zijn er verschillende Alzheimer Café’s online gehouden. Daarnaast zijn de dagactiviteitencentra voorzichtig en met inachtneming van alle maatregelen weer gestart. Wat mantelzorgers weer iets meer ademruimte geeft.

Oog houden voor elkaar

Ervaringen delen en elkaar ontmoeten blijkt een belangrijke basis in een dementievriendelijke samenleving, juist ook in een onrustige periode als deze. Helaas zijn de maatregelen inmiddels opnieuw aangescherpt, waardoor fysiek samenkomen voor de Alzheimer Cafés op korte termijn niet mogelijk zal zijn. Des te belangrijker blijft het om oog te hebben voor elkaar, en op een creatieve manier te blijven werken aan een dementievriendelijke samenleving. Zoals een van de gasten treffend zei: “Je moet het leven kleuren en ik heb een grote kleurdoos”.

Dementievriendelijk zijn én blijven!

De groep thuiswonende mensen met dementie is groot en daarmee ook het aantal betrokken mantelzorgers. Een dementievriendelijke gemeenschap om hen heen zorgt dat ze niet vergeten worden en stelt hen in staat zo veel mogelijk hun leven te blijven leiden. Mét kwaliteit van leven, óók gedurende de coronacrisis. Hoe zorgen we dat mensen met dementie én hun mantelzorgers geen dubbele crisis beleven wanneer formele zorg en ondersteuning wegvalt? Wat kunnen we voor hen doen en betekenen?

Laten we vooral samen blijven werken aan de doelstellingen van de Dementievriendelijke Gemeenschap, zoals taboedoorbreking, het verlagen van drempels, ontmoeting en een beter welzijn.

Met dank aan  Alzheimer Café Oisterwijk-Moergestel voor de informatie en het gebruik van de foto.