Proeftuin Ruwaard | Positieve Gezondheid in de praktijk

Illustraties Proeftuin Ruwaard Positieve Gezondheid

Onlangs ontmoette ik Hanne van Hout van de gemeente Oss. Zij stelde zichzelf de vraag: wat is nou eigenlijk de impact die wij maken met Proeftuin Ruwaard op de inwoners van wijk de Ruwaard? Proeftuin Ruwaard is een mooi voorbeeld van het toepassen van Positieve Gezondheid! Op onze themawebsite hebben we het over het belang van een gezamenlijk vehikel om een gezondere wijk te realiseren. Hoe heeft de Proeftuin dat gedaan? Een tiental organisaties rond wonen, zorg en welzijn en de gemeente heeft een gezamenlijk doel geformuleerd: ‘Een vitale wijk waar wijkbewoners tegen lagere kosten een betere (positieve) gezondheid ervaren.’ Daarnaast delen zij een gezamenlijke wijkbudget van zo’n anderhalf miljoen euro, waarbij de wijkprofessionals beslissen over de inzet. Dit maakt het mogelijk om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen. Een unieke werkwijze, die in 2017 is gestart.

Hoe ze dat doen? Als hulpvrager in de Ruwaard heb je één aanspreekpunt voor alle mogelijke ‘problemen’. Deze professional gaat met jou in gesprek om helder te krijgen wat je zou willen bereiken in termen van Positieve Gezondheid. Het mooie is dat in zo’n gesprek onderliggende behoeften als zingeving, financiële stabiliteit en sociale contacten ook aan bod komen. In het gesprek krijg je helder wat je zelf of met anderen kan doen om jouw doel te bereiken, vanuit je eigen kwaliteiten. De hulp die vervolgens nog nodig is, komt snel tot stand door met alle betrokkenen om tafel te gaan. Dat zijn om te beginnen jijzelf en mensen uit je netwerk die een rol kunnen spelen, en daarnaast de juiste professionals uit de Proeftuin. Zij leggen vervolgens de link naar relevante wijkorganisaties. Samen maak je een plan waarmee iedereen direct aan de slag gaat.

Een mooi voorbeeld is een oudere man die minder geïsoleerd wilde leven. Door de regie helemaal bij de meneer zelf te laten, is het gelukt om de man mee te krijgen naar het buurthuis, Ons Huis van de Wijk. Vanuit daar heeft de man vrijwilligerswerk opgepakt. Hij zet zich nu in voor de kringloopwinkel in de wijk en dat schept veel nieuwe mogelijkheden voor contact en zingeving. Dit resultaat was nooit behaald door te denken vanuit het probleem (een man die geïsoleerd leeft) en een reguliere, aanbodgerichte aanpak. Dan was eerder gedacht aan een individuele beschikking voor dagbesteding in de GGZ, die veel kosten, een omslachtige procedure en allerlei beperkingen met zich meebrengt.

Het zal je niet verbazen dat de gezondheidsbeleving van veel cliënten is verbeterd door de Proeftuinaanpak, zo blijkt uit een steekproef in 2018 van 32 bestaande casussen. Dat komt doordat hun vraag centraal staat en hun kracht, kwaliteiten en sociale netwerk. Dat werkt veel beter dan vertrekken vanuit het aanbod van instanties! En natuurlijk waarderen cliënten het gemak van de Proeftuin omdat zij bijvoorbeeld niet langer naar verschillende loketten hoeven voor verschillende beschikkingen. Ook voor gemeente, zorgaanbieders en woonstichting is de regeldruk verminderd. Er is meer ruimte voor preventie in collectieve oplossingen en dat leidt vaak tot lichtere zorg. Het mooie is dat de Proeftuinaanpak ook nog eens geld bespaart. Uit de steekproef blijkt dat de maatschappelijke kosten in de 32 gemeten casussen daalden met € 132.394,- op jaarbasis.

Om de resultaten en impact van Proeftuin Ruwaard nog beter in kaart te brengen, heeft Hanne van Hout onlangs meegedaan aan het meerdaagse traject ‘Zicht op Impact’. Adviseurs van Zet, Zorgbelang Brabant en Avance Impact begeleiden deze training. Stérk.Brabant biedt ‘Zicht op Impact’ aan. Wij zijn erg benieuwd naar de resultaten van de impactmetingen!  

Jim Retra
Adviseur, onderzoeker en projectleider bij Zet