Door Thijs van de Schoot

Begin dit jaar startten we met het experiment ‘Nieuwsgierige Gasten, in onze nieuwe podcast nodigden we (nieuwsgierige) gasten uit om te vertellen over hun visie op en ervaring met de betekeniseconomie. Interessante gesprekken die ons waardevolle inzichten gaven, maar ook vragen opriepen. Collega Jim Retra schreef hier eerder al een blog over. Om deze vragen te kunnen beantwoorden organiseerden we 17 september jl. een dialoogsessie met mensen die wij geïnterviewd hebben en een aantal mensen die betrokken zijn bij betekenisvol ondernemerschap in Brabant. Het was een bont gezelschap: van ondernemer tot kunstenaar, van onderzoeker en docent tot financiële man en beleidsmedewerker. De diversiteit en verschillende achtergronden van de deelnemers maakten dat verschillende perspectieven bij elkaar kwamen in de dialoog. Hierdoor kwamen vele inzichten en bevindingen boven tafel, die ik als Nieuwsgierige Gast graag met jullie deel.

  • Betekenisvol ondernemen draait eerst en vooral om een verdomd goed product of goede dienst. Tony Chocolonely was nooit zo groot geworden als hun chocolade niet te eten was én de bieren van Altena Bier (luister deze podcast) verzamelt geen levendige community om zich heen als het smaakt naar slootwater. De verbinding tussen een hoogwaardig product en de impactvolle doelstellingen die een organisatie stelt is wat betekenisvolle bedrijven onderscheidend maakt.
  • Innovatie- en experimenteer ruimte is nodig! Op dit moment wordt gevraagd om binnen het systeem, en het liefst met een sluitende businesscase te innoveren. Zelfs onze universiteiten moeten méér en méér de afweging maken of het commercieel aantrekkelijk is om bepaalde vormen van onderzoek overeind te houden. De kracht van veranderaars ligt vooral bij het vinden van mogelijkheden en experimenteerruimte. Zo kunnen zij initiatieven ondernemen die bijdragen. Dit is voor iedereen lastig omdat het betekent dat het nieuwe wringt en schuurt met het oude. Beseffen dat dat bij dit soort transities hoort, helpt al om elkaars perspectieven te begrijpen en werelden bij elkaar te brengen. Maar, is het überhaupt mogelijk om vrij te denken, als deze restricties worden opgelegd? De vraag stellen, is hem beantwoorden volgens mij.
  • Schrap de term sociaal ondernemerschap:  Dit bemoeilijkt vooral het gesprek over de doelen die je wilt bereiken als ondernemer. Het maken van onderscheid tussen sociale ondernemers en ‘reguliere’ ondernemers is lastig en lijkt een glijdende schaal. Het maakt van sociaal ondernemer een rariteit en impliceert dat sociaal ondernemerschap een uitzondering is. Sociaal en betekenisvol ondernemen moet de norm zijn. Het verschil benadrukken en uitspelen door middel van terminologie en rechtsvorm draagt hier absoluut niet aan bij.
  • Betekenisvol ondernemen is niet alleen iets van ‘betekenisvol ondernemers’, maar het is iets wat bij een ieder van ons begint als individu. Zoals gesteld werd tijdens de dialoogsessie: “Kijk naar de voedingsindustrie. Daar zitten de knapste koppen bij elkaar die al hun denkkracht inzetten om het zoveelste nieuwe Chips-smaakje te bedenken. Dat is pas verspilling van intellectueel kapitaal. Deze mensen kunnen de keuze maken om dit kapitaal voor de grote vraagstukken zoals honger, armoede, milieu, klimaat en gezondheid, in te zetten”. Het is van groot belang dat we gezamenlijk de shift maken van ‘what is in it for me’ naar ‘what is in it for us’.
  • Ga op zoek in een andere wereld! Verschillende sectoren lijken verschillende talen te spreken. Waar we dezelfde woorden spreken, hebben we het geregeld of andere dingen, terwijl we vaak ook hetzelfde zeggen met compleet andere woorden. Ga op zoek naar ambassadeurs binnen andere sectoren, leer van elkaar en breng het terug binnen je eigen context. Uiteindelijk is binnen elk systeem ruimte om tegen de randjes aan, of net daarbuiten, te kleuren. Het vraagt alleen lef en inzicht dat te doen. Realiseer je: dit soort gesprekken doen er toe!

Aan het einde van de sessie werd ook vooral de conclusie getrokken dat het gesprek net goed op gang kwam. De aanwezigen spraken uit dat ze graag door willen praten en samen stappen willen zetten. Omdat het zinvol is om samen vormen te vinden en ideeën en kennis te delen om met elkaar de beweging voort te zetten.  Ik doe hier dan ook een oproep om te reflecteren, te reageren en met ideeën te komen. Want dit soort bijeenkomsten en gesprekken waar verschillende werelden bij elkaar komen, doen er toe.

Via deze weg wil ik graag alle Nieuwsgierige Gasten van afgelopen seizoen bedanken voor hun bijdrage via interview of als deelnemer aan de dialoogsessie. Zonder jullie enthousiasme en input hadden we dit nooit kunnen maken. Bijzondere dank aan Roos Sohier van Factor W, die als onze steun en toeverlaat fungeerde in het experiment van de podcast én de dialoogsessie in goede banen leidde.


Podcast

Bij Nieuwsgierige Gasten spreken Thijs van de Schoot en Jim Retra uitgesproken veranderaars met een eigen kijk op maatschappelijke uitdagingen. Ze voeren nieuwsgierig het gesprek met hun gasten om een open en objectief beeld te vormen. In de eerste reeks duidden zij het fenomeen 'betekeniseconomie'. De wereld om ons heen verandert. Dagelijks zien we de problemen zoals met het klimaat, vluchtelingen en bullshitbanen. Op deze manier kunnen we niet verder. Voor velen van ons een spannende en onzekere tijd. Verandering moet komen, maar hoe?

LUISTER DE PODCASTS 

Logo nieuwsgierige gasten