6 juli 2017 Categorie: Toegankelijkheid

VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap

Korte samenvatting Implementatieplan VN-verdrag voor mensen met een handicap

Het verdrag is in juli 2016 van kracht geworden. Een belangrijke stap in continue opgave om participatiedrempels te slechten. Overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties hebben de opgaven om de beginselen van het verdrag geleidelijk in de praktijk te verwezenlijken.

Centraal in het verdrag staat bevorderen van inclusie en participatie. Een inclusieve samenleving, waarin non-discriminatie, gelijke kansen, toegankelijkheid en respect voor inherente waardigheid en persoonlijke autonomie algemene beginselen zijn.

Doel van het verdrag is een gelijkwaardige participatie van mensen met een beperking in de maatschappij. Van toepassing op alle soorten handicaps die mensen kunnen beperken in  het meedoen in de samenleving. Zowel fysieke, psychische als verstandelijke beperkingen. Denk aan arbeid, onderwijs, wonen, goederen en diensten, verkeer en vervoer, zorg, ondersteuning, sport, cultuur, vrijetijdsbesteding en uitgaan.

Het implementatieplan

Een inclusieve samenleving is niet in één dag bereikt, vraagt om integrale aanpak, en vergt inzet van alle partijen in de samenleving. Dat kan alleen als de mensen om wie het gaat goed worden bereikt bij de aanpak.

Vier randvoorwaarden:

  1. Langdurigheid: procesaanpak gericht op langdurige inzet
  2. Gelaagdheid: op diverse gebieden en niveaus
  3. Gezamenlijkheid: werkafspraken Staat en aantal partijen als bestuurlijke partners
  4. Ervaringsdeskundigheid: “Nothing about us without us”. Op alle onderdelen van de aanpak worden werkmethodes ontwikkeld en ingezet om de betrokkenheid en participatie van ervaringsdeskundigen vorm te geven.

Lokale actieprogramma's

Zo ligt op lokaal niveau de uitdaging om de praktijkervaringen van mensen met een beperking centraal te stellen en te werken aan belemmeringen op gebieden als wonen, werk en dagbesteding, onderwijs, openbare ruimte en vrije tijd. In de sector goederen en diensten ligt de uitdaging om de toegankelijkheid van bijv. supermarkten, restaurants maar ook webwinkels verder te vergroten.

Gemeenten worden opgeroepen een integraal plan op te stellen, bijvoorbeeld in de vorm van een lokale inclusieagenda. Inzet voor gemeenten is dat er lokale actieprogramma’s worden ontwikkeld samen met de inwoners met een handicap.

Belangrijk is dat gemeenten, maar ook inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties binnen gemeente, op en andere manier gaan kijken naar mensen met een handicap.

Uitgangspunten voor alle sporen:

  • Principe “nothing about us without us” centraal. Mensen met een beperking in hun rol als burger, consument en belanghebbende actief betrokken worden bij de totstandkoming van beleid. Op landelijk niveau wordt nagedacht om de inzet van ervaringsdeskundigen te faciliteren.
  • Binnen elk spoor betrekken de uitvoerende partijen ook actief hun eigen netwerk bij het ontwikkelen van activiteiten.
  • Binnen alle sporen is het vergroten van de bewustwording over het verdrag onder bedrijven, organisaties en het algemeen publiek één van de eerste prioriteiten.

Uitvraag van gemeenten heeft men behoefte aan:

  • Procestools om zowel binnen de gemeentelijke organisatie als buiten met maatschappelijke organisaties en ervaringsdeskundigen een proces gericht op cultuurverandering en transformatie op gang te brengen.
  • Een quickscan/nulmeting, die gemeenten inzicht verschaft waar ze in verhouding tot andere gemeente staat, en als basis dient voor start aanpak.
  • Goede voorbeelden, inclusief een analyse van succes- en faalfactoren van deze goede voorbeelden.
  • Mogelijkheden voor gezamenlijk leren en uitwisselen van ervaringen.

 

Samenhang: welke wettelijke kaders en beleidsmatige inspanningen hangen samen met dit plan?

Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) recent uitgebreid naar het terrein van goederen en diensten en de aanpassing van de Kieswet. En Besluit toegankelijkheid ligt bij de Raad van Staten.

Tezamen met de uitgebreide Wgbh/cz en het Besluit toegankelijkheid vormt dit implementatieplan een drietrapsraket. Wgbh/cz stelt de norm, Besluit toegankelijkheid biedt nadere regels voor bevorderen van deze norm, het implementatieplan operationaliseert onder meer de wijze waarop de totstandkoming van actieplannen van sectoren wordt ondersteund.

Het Implementatieplan beperkt zich nadrukkelijk niet tot toegankelijkheid. Onderwerpen en activiteiten over de volle breedte van het Verdrag komen in het plan terug.

Raakvlakken met bestaande beleidsmatige inspanningen:

  • Lokaal niveau: raakvlakken met sociaal domein gekoppeld aan de Participatiewet, Jeugdwet, Passend Onderwijs of Wmo. Maar ook daarbuiten bijv. op gebied fysieke leefomgeving (Omgevingswet) of toerisme.
  • Landelijk niveau raakvlakken met besluit toegankelijkheid openbaar vervoer of de met sociale partners gemaakte afspraken over werkgelegenheid het zgn. 100.000 en 25.000 banenplan.
  • Niveauoverstijgende terreinen zoals digitale toegankelijkheid websites en apps.